Cmentarzysko w Węsiorach – miejsce pochówku Gotów i Gepidów z I-III wieku. Na cmentarzysku są kręgi kamienne i kurhany.

Historia kontaktów ze Skandynawią

Kontakty ludności ze Skandynawii z ludnością zamieszkującą wówczas Pomorze (ludność kultury łużyckiej) sięgają czasów wczesnych bo ok. 1300 r. p.n.e. W zasadzie jedynym ograniczeniem kontaktów była zdolność pokonania morza. Ludność kultury łużyckiej opuściła swoje ufortyfikowane grody już w IV w. p.n.e. Goci i Gepidzi natomiast znaleźli się na Pomorzu przybywając z obszaru dzisiejszej południowej Szwecji w I w.n.e. Tworzyli z tubylczą ludnością spoistą kulturę zwaną kulturą wielbarską.

Wędrówka Gotów i Gepidów

Drogę przebytą pomiędzy I-V w. przez Gotów i Gepidów znaczą kamienne kręgi i kurhany. Zachowało się wiele cmentarzysk ale nie wszystkie jakie znajdowały się niegdyś na Pomorzu. Obrządek pogrzebowy tego ludu spowodował właśnie taki wygląd cmentarzysk. Wykonane przez archeologów zdjęcia jeszcze w 1947 roku w Węsiorach pokazują również otwarte groby (bo takie były). Muzeum Archeologiczne w Gdańsku udostępnia w swoich gablotach bardzo dużo zabytków znalezionych w cmentarzysku w Węsiorach. Podobna biżuteria i przedmioty codziennego użytku są udostępniane w muzeum w Toledo (Hiszpania) – tam właśnie dotarli Goci i Gepidzi szukając swojego miejsca do życia.

Opis cmentarzyska

Na cmentarzysku są następujące formy nagrobków:

• kręgi kamienne,
• kurhany z kręgami koncentrycznymi,
• kurhany ze stelami i bez nich,
• groby płaskie ze stelarni i bez nich.

W powyżej wymienionych obiektach stosowano następujące rodzaje pochówka:

• groby popielnicowe czyste i obsypane szczątkami stosu,
• groby jamowe z czysto przemytymi kośćmi lub ze zsypanym stosem,
• groby szkieletowe,
• groby z popieliskiem.